شناخت درآمد و هزینه های پیمان

باتوجه به اهمیت شناسایی درآمد و هزینه پیمانهای بلند مدت میخواهیم در مورد روشهای شناخت درآمد و هزینه پیمانهای بلند مدت در طی دوره بحث کنیم .

حسابداران عزیز توجه کنن , درصورت طولانی بودن مدت پیمان ممکنه درآمد و هزینه ای بکار گرفته نشه و صورت سود و زیان تصویر مطلوبی از عملکرد واحد تجاری را نشون نده و تنها نتایج پیمانهایی که در پایان سال تکمیل شده اند رو منعکس کنه . بنابراین ضروریه که در جریان پیشرفت پیمان , مطابق استاندارد شماره 9 (حسابداری پیمان بلند مدت) نسبت به شناخت درآمد و هزینه پیمان اقدام بشه.

جهت شناخت درآمد و هزینه های پیمان مواردی به شرح ذیل قابل ذکر می باشد:

بطور کلی پیمانها به سه گروه زیر تقسیم می شوند:

1-پیمان مقطوع :

پیمان بلند مدتیه که به موجب آن پیمانکار با یک مبلغ مقطوع برای کل پیمان یا یک نرخ ثابت برای هر واحد موضوع پیمان توافق می کنه.

2-پیمان امانی (پیمان یا حق الزحمه مبتنی بر مخارج ) :

پیمان بلند مدتیه که به موجب آن مخارج قابل قبول یا مشخص شده در متن پیمان به پیمانکار تادیه و درصد معینی از مخارج مذبور یا حق الزحمه ثابتی نیز به پیمانکار پرداخت میشه.

3- پیمان مدیریت :

قراردادیه که پیمانکار, مدیریت و نظارت اجرای پیمان را به عهده گرفته و در ازای خدمات انجام شده , مبلغ معینی به عنوان حق الزحمه از کارفرما دریافت می کنه.

نکته :

در این نوع قراردادها تامین کلیه هزینه ها به استثنای هزینه های مدیریت بر عهده کارفرما است.

شناخت درآمد و هزینه های پیمان

جهت محاسبه درآمد و هزینه پیمان دو روش به شرح زیر وجود دارد :

  • روش درصد تکمیل پیمان (پیشرفت کار)
  • روش شناخت درآمد به میزان مخارج قابل بازیافت

شناخت درآمد و هزینه های پیمان به روش درصد تکمیل پیمان

کارآموزان عزیز توجه کنن برای شناخت درآمد و هزینه دوره  براساس میزان تکمیل پیمان , اغلب از روشی به نام “روش درصد تکمیل پیمان” استفاده میشه, که طبق این روش, درآمد پیمان با مخارج تحمل شده جهت نیل به آن میزان تکمیل , تطابق داده میشه و در نتیجه درآمد , هزینه و سود یا زیان کار انجام شده در صورت سود و زیان انعکاس پیدا می کنه.

در روش درصد پیشرفت کار باید پنج مرحله زیر را انجام داد:

  • برآورد کل درآمد یا مبلغ پیمان :

    مبلغ پیمان شامل مبلغ اولیه به علاوه مبلغ کارهای جدید می باشد.

  • برآورد کل هزینه پیمان :

    مبلغ هزینه پیمان شامل هزینه های واقعی انجام شده به علاوه هزینه های برآوردی باقی مانده برای تکمیل پیمان می باشد.

  • برآورد کل سود ناخالص پیمان :

    سود ناخالص پیمان از مابه التفاوته درآمد یا مبلغ کل پیمان و کل هزینه های برآوردی پیمان بدست می آید.

  • تعیین میزان درصد پیشرفت کار :

    برای محاسبه درصد پیشرفت کار می توان از روشی به نام “هزینه به هزینه ” استفاده کرد. در این روش از طریق فرمول زیر درصد پیشرفت کار مشخص می شود.

(مخارج تحمل شده انباشته +مخارج برآوردی برای تکمیل پیمان) /(مخارج انباشته تحمل شده ) =درصد پیشرفت کار

برای محاسبه درصد پیشرفت کار, علاوه بر روش هزینه به هزینه, می توان از روش های مانند ارزیابی کار انجام شده و نسبت مقدار کار انجام شده به کل کار پیمان را نیز به کار برد.

  • محاسبه درآمد , هزینه و سود خالص دوره جاری : پس از محاسبه درصد پیشرفت کار از طریق فرمولهای زیر می توان درآمد , هزینه و سود ناخالص دوره جاری را بدست آورد.

درآمد شناسایی شده دوره قبل ─ (درصد پیشرفت کار × کل درآمد برآوردی پیمان) = درآمد دوره جاری پیمان

هزینه های شناسایی شده دوره های قبل ─ (درصد پیشرفت کار × کل مخارج برآوردی پیمان ) = هزینه دوره جاری پیمان

هزینه دوره جاری پیمان ─ درآمد دوره جاری پیمان = سود ناخالص دوره جاری پیمان

نکته یک :

برای محاسبه سود ناخالص و درآمد دوره جاری پیمان می توان از دو فرمول زیر نیز استفاده کرد :

سود ناخالص شناسایی شده دوره قبل ─ (درصد پیشرفت کار × کل سود ناخالص برآوردی پیمان) = سود ناخالص دوره جاری

بعد از محاسبه سود ناخالص دوره جاری می توان از طریق فرمول زیر اقدام به محاسبه درآمد دوره جاری پیمان نمود.

سود ناخالص دوره جاری پیمان + هزینه های واقعی دوره جاری = درآمد دوره جاری پیمان

نکته دو:

اثر تغییر در برآورد درآمد یا مخارج پیمان یا اثر تغییر در برآورد ماحصل پیمان که از برآوردهای جاری درآمد و مخارج پیمان ناشی میشه, طبق استاندارد حسابداری شماره 6 با عنوان گزارش عملکرد مالی, تغییر در برآورد حسابداری تلقی میشه و به دوره های قبل تسری پیدا نمی کنه.

نکته سه:

صورت وضعیت های ارسالی برای کارفرما و وجوه دریافتی از کارفرما هیچ تاثیری بر شناسایی درآمد, هزینه و سود ناخالص پیمان ندارد.

نکته چهار:

گاهی اوقات ممکنه پایان دوره مواد و مصالح مصرف نشده ای وجود داشته باشه که معمولا جزو مخارج تحمل شده برای کارهای انجام شده نیست, لذا در محاسبه درصد پیشرفت کار از آن استفاده نمی شه.

درصد پیشرفت کار = ( مخارج تحمل شده انباشته +مخارج برآوردی برای تکمیل پیمان ) ÷ (مواد و مصالح پای کار – مخارج انباشته تحمل شده )

یشتر بدانید : قرارداد های مشمول مفاصاحساب و وظیفه حسابدار
برای درک بهتر موضوع به این مثال توجه کنین :

شرکت پیمانکاری فریمان بابت ساخت فضای سبز با شهرداری کرج قراردادی به مبلغ 10,000,000  ریال منعقد کرد. برآورد اولیه پیمانکار از مخارج اجرای طرح 6,000,000 ریال بوده است. ساخت فضای سبز 3 سال به طول می انجامد. در اوایل سال دوم با توافق انجام شده بین کارفرما و پیمان کار 2,0000,000 ریال به مبلغ قرارداد اولیه اضافه و 1,000,000  ریال به مخارج برآوردی پیمان اضافه شد. مخارج انجام شده تا پایان سال اول 1,800,000 ریال.تا پایان سال دوم 4,900,000  تا پایان سال دوم  7,000,000 ریال بوده است .

مطلوب است : محاسبه درآمد , هزینه و سود ناخالص هریک از سالهای اول , دوم و سوم با استفاده از روش درصد پیشرفت کار

بریم سراغ حل مساله:

سال اول

درصد پیشرفت کار تا پایان سال اول    30% = 6,000,000 / 1,800,000

                درآمد سال اول پیمان                    3,000,000= 30% ×10,000,000

                 هزینه سال اول پیمان                     1,800,000 = 30% × 6,000,000

سود ناخالص سال اول پیمان      1,200,000 = 1,800,000 ─ 3,000,000

سال دوم 

درصد پیشرفت کار تا پایان سال دوم            70%= 7,000,000 / 4,900,000

مبلغ کل درآمد پیمان                  10,000,000 + 1,200,000 = 11,200,000

مبلغ کل هزینه پیمان                     6,000,000 + 1,000,000 = 7,000,000

درآمد سال دوم پیمان      5,400,000  =   3,000,000─ ( 70%× 1,200,000)

      هزینه سال دوم پیمان         3,100,000 = (7,000,000 × 70%) ─ 1,800,000

سود ناخالص سال دوم پیمان            2,300,000  = 3,100,000 ─ 5,400,000

سال سوم

مبلغ کل درآمد پیمان 12,000,000  = 10,000,000 + 2,000,000

مبلغ کل هزینه پیمان    7,000,000 =  6,000,000 + 1,000,000

 درصد پیشرفت کار تا پایان سال سوم     100%= 7,000,000 / 7,000,000

درآمد سال سوم پیمان     3,600,000  = (3,000,000 +5,400,000)  ─ (100%×12,000,000)

هزینه سال سوم پیمان     2,100,000  = (1,800,000 +3,100,000)  ─ ( 100%× 7,000,000)

   سود ناخالص سال سوم پیمان                               1,500,000   =  2,100,000 ─ 3,600,000

شناخت درآمد و هزینه های پیمان به روش شناخت درآمد به میزان مخارج قابل بازیافت

دوست عزیز در مراحل اولیه پیمان , غالبا وضعیت به صورتی هست که نمی توان درآمد پیمان را به گونه ای قابل اتکا برآورد کرد . با این حال ممکنه  این احتمال وجود داشته باشه که واحد تجاری , مخارج تحمل شده پیمان را بازیافت کنه. در اینصورت , درآمد پیمان تنها تا میزان مخارج تحمل شده ای که انتظار باز یافت آن می رود, شناسایی میشه.

هرگاه ماحصل پیمان را نتوان به گونه ای قابل اتکا برآورد کرد:

الف – درآمد باید تا میزان مخارج تحمل شده ای که احتمال بازیافت آن وجود دارد شناسایی شود.

ب – مخارج پیمان باید در دوره وقوع به عنوان هزینه شناسایی شود. در این رابطه از روشی به عنوان روش صفر استفاده می شود.

 با یه مثال ساده ادامه میدم

با در نظر گرفتن اطلاعات مثال بالا فرض کن پیمانکار در پایان سال اول قادر به پیش بینی نتایج نهایی پیمان نیست اما احتمال می دهد که مخارج انجام شده قابل بازیافت باشد.مطلوب است :

محاسبه درآمد , هزینه و سود ناخالص برای هریک اول , دوم و سوم با استفاده از روش درصد پیشرفت کار

حل
سال اول :

با توجه به اینکه در سال اول پیمانکار نتوانسته است سود و زیان پیمان را به گونه ای قابل اتکا برآورد کند, درآمد در سال اول معادل هزینه سال اول شناسایی می شود و سود ناخالص در این دوره محاسبه نمی شود.

درصد پیشرفت کار تاپایان سال اول        30% =6,000,000 / 1,800,000

هزینه سال اول        1,800,000 = 30% ×6,000,000

سود ناخالص سال اول پیمان   0= 1,800,000 ─ 1,800,000

سال دوم:

مبلغ کل درآمد پیمان           12,000,000 = 10,000,000 + 2,000,000

مبلغ کل هزینه پیمان            7,000,000   =  6,000,000 + 1,000,000

 درصدیشرفت کار تا پایان سال دوم        70% = 7,000,000 / 4,900,000

درآمد سال دوم پیمان  6,600,000= (12,000,000 × 70%) ─ 1,800,000

هزینه سال دوم پیمان    3,100,000 =(7,000,000 ×70%) ─ 1,800,000

سود ناخالص سال دوم پیمان      3,500,000  = 3,100,000─ 6,600,000

سال سوم:

 درصد پیشرفت کار تا پایان سال سوم                              100%  = 7,000,000 / 7,000,000

درآمد سال سوم پیمان        3,600,000  =(1,800,000 +6,600,000) ─ (100%×12,000,000)

هزینه سال سوم پیمان         2,100,000 =(1,800,000 + 3,100,000) ─ (100%×7,000,000)

سود ناخالص سال سوم پیمان                                   1,500,000  =2,100,000 ─ 3,600,000

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.
شما برای ادامه باید با شرایط موافقت کنید

فهرست